Ayrılık psikolojisi, biten bir ilişkinin ardından

Bir şahısla hoş bir gelecek hayal ettiniz, güvendiniz, duygusal olarak bağlandınız, ilginize yatırım yaptınız ve sahiden hoş vakitleriniz oldu. Lakin sebebi ne olursa olsun, alakanız yürümedi. Ve tekrar başa döndünüz. Yalnızlık ve hasret hisleriyle kalakaldınız…

Ayrılık tecrübesi çoklukla sevilen birinin fizikî olarak kaybı olarak algılanır. Ayrılık sonrası devir de yas süreci üzere tecrübelenir. Bu nedenle pek çok kişi ayrıldıktan sonra hissettiklerinden daha acı verici bir şey olmadığını ve güzelleşmenin çok vakit alacağını düşünür, mutsuz, telaşlı ve hüzün dolu hisseder.

Tüm bu olumsuz hisleri yaşarken, ayrılığı kendimiz için nasıl daha kolay hale getirebiliriz? Ayrıldıktan sonra tekrar toparlamak ve yeterli hissetmek için sağlıklı yollar neler olabilir?

Ayrılıktan sonraki devirde sık sık hüzünlenmek epeyce doğaldır. Bir mühlet boyunca, ayrılık acısını hissetmeden duramadığınızı fark edebilirsiniz. Kendinizi, daima olumsuz içsel konuşmalar yaparken bulabilir, ağır halde kayıp ve acı hisleri hissedebilirsiniz. Kaybettiğinizi düşündüğünüz potansiyel geleceği, geçmiş hoş günleri yahut ayrılığa götüren vakit diliminde yaşadığınız olumsuz durumları zihninize getiriyor olabilirsiniz. Lakin bu süreci atlatabilmek için hislerinizle savaşmadan onları kabul etmekten, hislerinizi sahiden hissetmekten daha güzel bir yol yoktur.

Bir ilgi sona erdiği için yas tutmak, düzgünleşme sürecinin büsbütün olağan bir modülüdür. Ayrılık sonrasında zihninizi farklı şeylerle ne kadar meşgul etmeye çalışsanız çalışın tekrar de kendinizi biten bağınızla ilgili düşünürken bulabilirsiniz. Bu noktada da bağlantıyı bütünüyle düşünmeye çalışmak daha sağlıklı olacaktır. Sadece yeterli vakitler hakkında düşünmek, alakayı atlatmayı sahiden zorlaştırabilir. Yeterli vakitler ve kaybedilen muhtemel müspet gelecek hakkında bu kadar çok düşünürken, alaka hakkındaki fikirlerini çarpıtılabilir ve yaşanan aksilikler görmezden gelinebilir.

Gerçekleri kavramak, sağlıklı formda muhakeme yapmak ve nihayetinde güçlü hissederek devam etmek için birtakım teklifler;

Fikirlerinizin, hisleriniz üzerindeki tesirini fark edin.

Zihninize alakanız hakkında kanılar geldiğinde, bu niyetleri fark edin ve takip edin. Fikirleriniz sizi nereye götürüyor? Kendinizi ne sıklıkta emsal döngüleri düşünürken buluyorsunuz? Zihninizde ne cins senaryolar kuruyorsunuz? Ve en değerlisi tüm bu olumsuz kanılar size nasıl hissettiriyor?

Niyetleriniz, size kendinizi daha makûs hissettiriyor olabilir. Makûs hissetmenize neden olan niyetlerinizi fark etmek ve şuurlu olarak alternatif fikirler geliştirmek toparlanmanız konusunda size yardımcı olacaktır.

Nöropsikologlar, beyninmizin çalışma biçimini anlatırken “kullan ya da kaybet” modelini kullanırlar. “Kullandığımız” yahut hakkında düşündüğümüz şey daha güçlü ve daha verimli hale gelirken kullanmadığımız şeyler gücünü ve verimliliğini kaybeder. Buradaki püf noktası, bir ayrılıktan sonra yine toparlanmak ve güzelleşmenizi en üst seviyeye çıkarmak için hangi kanıları “güçlendirdiğiniz” konusunda dikkatli olmaktır.

Rasyonel bir yaklaşım benimseyin.

Düzgün niyetli arkadaşlarınızın ayrılık durumlarında en çok söylediği sözlerden biri “bırak gitsin” yahut bazen “boş ver” dir. Bu tavsiye, alakası yeni biten biri tarafından ekseriyetle duyarsız bir tavsiye olarak nitelendirilebilir. Sonuçta, bu kadar kolay bir biçimde “boş verebilseydiniz”, muhtemelen yapardınız.

Düzgünleşme sürecinde işinize yarayabilecek en uygun yollardan biri de daha fazla rasyonel düşünmektir. Mantığınızı ön plana alarak, ilgide zorlandığınız kısımları kendinize hatırlatın. Bağlantınızda ne işe yaramadı? Sizi duygusal olarak zorlayan neydi?

Bunu düşünmeye başladığınızda, niyetlerinizi yazıya dökebilirsiniz. Bir liste yapmak, bu gerçekleri zihninizde ön plana çıkarmanıza ve niyetlerinizi netleştirmenize yardımcı olacaktır. Listenizi yazdıktan sonra, tekrar okuyun ve nasıl hissettiğinizi fark edin. Muhtemelen, niyetlerinizin tekrar yapılanmasıyla hisleriniz da bir ölçü hafifleyecektir. Bu da yas devrinin azalıp duygusal düzgünleşme sürecinin başladığı yerdir.

Gerçekçi bir bakış açısı edinin.

Yaşadığınız durumu gerçekçi bir bakış açısıyla değerlendirmeyi bir alışkanlık haline getirmek sadece ayrılık durumunda değil pek çok hususta size yarar sağlar. Fikirlerinizi var olan gerçekliğe odaklamak, sahip olmayı dilediğiniz durumlardan yaptığınız seçimleri ve karşılaştığınız sonuçları gerçekçi bir bakış açısıyla kıymetlendirmek ilerlemenizi sağlar.

Yüzeye çıkardığınız fikirler, ilginin sona ermesinde kıymetli bir rol oynayan gerçekleri ne kadar yansıtırsa kabul süreciniz o kadar rahat olur. Bağ hakkındaki gerçeklere odaklanmak, bağlantıyı bir bütün olarak değerlendirmeye başlamanızı sağlar.

Bu nedenle, bir ayrılıktan kendinizi daima geçmiş olumlu anların hayalini kurarken yakalarsanız, bunun yerine ilginin problemli taraflarını de aklınıza getirin. Olabildiğince sık olarak bu olumsuz gerçekleri olumlu anılarınızın yanına ekleyin. Bağlantıda neyin işe yaramadığına odaklanmak, bilhassa de zihinsel olarak bunu vurgulamak en faydalı stratejilerden biridir.

Hayatın olasılıklardan oluştuğunu kendinize hatırlatın.

Bir bağlantı, fizikî olarak bittikten sonra o ilgiyi zihninizde de bitirmek size güzel gelebilecek yeni olasılıklara kapı aralayabilir. Yeni olasılıklardan kasıt illa yeni bir bağa başlamak değildir. Yeni bir ilgiye şimdi hazır olmasanız bile gelecekteki bir ilgide yahut hayatta neleri istediğinizi düşünmek için yaşadığınız süreçten yararlanabilirsiniz. Evvelki bağlantıdan öğrendiklerinizi, bir sonraki bağlantınızda nasıl bir rolünüzün olmasını istediğiniz, size uygun kişi/ilişki çeşidini, tercihlerinizi zihninizde detaylandırabilirsiniz.

Bir ayrılıktan sonra hissedilen kalp kırıklığı ile uğraşmak güç olabilir. Ruhsal olarak yine dengelenme süreci içinde olduğunuzu unutmayın. Vakit ve gayret gerektirir. Fikirlerinizin hisleriniz üzerinde tesiri bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Fikir biçiminizin his ve davranışlarınız üzerinde yarattığı etkiyi olumlu hale getirebilmekte zahmet yaşayabilirsiniz. Tüm bu sürecin üstesinden gelirken profesyonel takviye faydalı olabilir. Ayrıldıktan çabucak sonrası süreçte bu durumu atlatması çok güç üzere görünse de duygusal olarak yine uygun hissedebilmek hatta eskisinden bile daha yeterli hissedebilmek mümkündür.