Çift ve evlilik terapisi

Çift ve evlilik terapisi, çiftlerin birbirleriyle olan bağlantılarını, bu ilgi üslubunun davranışlara ve bağlantının kendisine nasıl yansıdığını anlamaya çalışan, aile sistemini bireyler ortası bağdan fazla bir bütün olarak gören psikoterapi tipidir. Aile içinde gözlenen çatışmalar, eşler ortasında ya da ebeveyn ile çocuklar ortasında görülen bağlantı zorlukları, çocuklarda davranım sorunları, gerilim, husus berbata kullanımı, cinsel fonksiyon bozukluğu, geniş aile sisteminde gözlenen rahatsızlıklar (kronik hastalıklar gibi), cinsel fonksiyon bozuklukları dahil pek çok başlık bağlantı ve evlilik terapisinin konusunu oluşturabilir.

Çift ve evlilik terapisi; ferdî psikoterapiden farklı olarak, aile/ilişki dinamiklerine ve bu dinamiklerin ruhsal güzellik hali üzerindeki tesirlerine odaklanır. Psikoterapist ve eşler ortasında karşılıklı itimat, şeffaflık bağı sağlanır ve psikoterapist eşlere eşit uzaklıkta yaklaşır. Şartsız olumlu kabul ile eşlerin kendilerini inançlı bir ortamda, yargılanmış hissetmeden açması sağlanır. Bağ ve evlilik terapisinde, bireyler değil bireylerin davranışlarının aile sistemini nasıl etkilediği incelenir. Hasebiyle bir aile üyesini tanılamaktan çok o aile üyesinin öbür bireylerle olan münasebet şeklinin aile üzerindeki yansıması ele alınır.

Çift ve evlilik terapisinde müracaat sebebiyle de ilgili olarak görece süratli ve tahlil odaklı müdahalelerde bulunulur.İrtibat problemleri, aile içi çatışma, çocuk ve ebeveynler ortası uyuşmazlıklar, telaş ve depresyonüzere ailenin fonksiyonelliğini bozan pek çok husus terapi sürecinde ele alınır. Eşlerin ve aileyi oluşturan bireylerin bu üzere durumlarda çatışma tahliliyle ilgili hünerlerinin güçlendirilmesi amaçlanır.

Çift ve evlilik terapisinde; kendi his, fikir, davranışlarını ve bağlantıya yansıyan kısımlarını anladıkça eşlerin irtibat marifetleri güçlenmektedir. Çiftler, bağlantı içindeki gerilimi daha uygun yönetebilmekte ve çatışma durumunda daha tesirli baş etme yolları geliştirebilmektedir.

Ömür uzunluğu gelişim çerçevesinden bakıldığında evlilikle birlikte insan hayatında süregelen pek çok gelişim evresi kelam mevzusudur:

Evlilik öncesi hazırlık devri,

Yeni evli çift devri,

Küçük çocuklu aile periyodu,

Ergen çocuklu aile periyodu,

Orta yaş devri,

Çocukların konuttan ayrıldıkları periyot ve evlilikte yaşlılık periyodu.

Her bir kozmosun gerektirdiği hazırlık ve sorumluluğun yanı sıra bu evreler ortası geçiş basamağında da çeşitli sorunlar ortaya çıkabilir.

Evliliğe hazırlık basamağı, çiftlerin kendi kök aile sisteminden (kendi anne babalarıyla birlikte yaşadıkları dönemden) getirdiği anlayış ve örüntüler göz önünde bulundurulduğunda, aslında iki farklı aile sisteminin bir ortaya gelişi olarak düşünülebilir. Bu iki aile sisteminin birbirine uygunluğu; farklılıkları tolere edebilme ve sorun yaşandığı durumda bu sıkıntıyla baş edebilme hünerini kapsar. Çift ve evlilik terapisindeki emellarından biri de eşlerin kendi kök ailelerinden getirdiği inanç, kıymet, aralık, sonlar doğrultusunda esneyebilme ve ahenk sağlama marifetlerini geliştirmektir. Örneğin, kimi ailelerde bireyler, birbirine duygusal olarak daha yakın aradayken; kimi ailelerde daha uzaktır. Kimi ailelerde karar alım sürecine geniş aile dahil olabilirken, kimi aileler kendi içlerinde karar alma tercihinde bulunabilir. Eşler, kendi kök ailelerinden alışkın oldukları tertibi sürdürmeye çalışırken bu geçiş sürecinde zorlanabilir. Bu geçiş süreci farklı çatışmaları da beraberinde getirebilir. Çift ve evlilik terapisi, bu üzere çatışma durumlarında, bireylerin kendi münasebet örüntülerini ve kök aile sistemindeki bu durumun eşler ortası bağlantıya nasıl yansıdığını fark etmelerini sağlar.

Evliliğin akabinde eşlerin, bağ içinde birbirlerine nazaran pozisyonu, çocuk sahibi olduklarında ve gelişim evreleri boyunca farklılaşabilir. Her geçiş evresinde çözülmesi gereken farklı bir kriz kelam bahsidir. Evlilikteki ahenk ve fonksiyonellik, bu krizin nasıl ele alındığı ve tahlile ulaştığıyla şekillenir. Evliliğin birinci yıllarında karşılaşılan meseleler, çocuk sahibi olduktan sonra ya da çocuklar meskenden ayrıldıktan sonra farklı formda kendini gösterebilir. Alaka içinde ortaya çıkan semptom ve bu semptomun manası alaka ve evlilik terapisinde ele alınan değerli bir bahis başlığıdır. Terapide birçok vakit çocuk, semptomu ortaya çıkaran aile üyesi olarak düşünülür. Bahsedilen semptom, çocukluk periyoduna mahsus bir sorun olarak görülebilir fakat aile sistemi içinde ele alındığında çatışmayı besleyen ya da eşler ortası çatışmayı önleyen bir fonksiyon görebilir. Örneğin, okula gitmek istemeyen ya da okulda sorun yaşayan bir çocuk, aile gündemini meşgul edebilir ve eşleri, kendi ortalarındaki sorunu konuşmaktan, bu sorunu ele almaktan, münasebetiyle ortaya çıkacak çatışmadan koruyabilir. Bu türlü bir durumda ise farklı bir sorun alanı olarak çocukta davranışsal sorunlar gözlenebilir. Fonksiyonel biçimde ele alınmayan çatışma tahlili, uzun vadede eşler ortasında ve aile sistemi içinde sağlıklı olmayan irtibat örüntüsünü sürdürme potansiyeline sahiptir

Çift ve evlilik terapisi, tüm bu gelişimsel arka alan ışığında, çiftler ortasında alaka sırasında ve/veya evlilik sürecinde yaşanan sıkıntılara kapsamlı bir perspektiften bakarak eşlerin muhtaçlığına yönelik tahliller üretmeye çalışır.