Çocuklarda güvenli bağlanma ve Önemi

  • Çocuğum neden benimle inançlı bağlanamadı?
  • Çocuğum bensiz 5 dakika duramıyor, odadan ayrıldığım an ağlamaya başlıyor.
  • Çocuğumu sakinleştiremiyorum, kendimi anne olarak yetersiz hissediyorum.
  • Bebeğim doğduğunda ondan aylarca başka kaldım, şuan benimleyken daima huzursuz.
  • NE YAPMALIYIM?

Bir kişinin öbür bir bireyle oluşturduğu duygusal bağ, ‘’bağlanma’’ olarak bilinir. Bağlanma süreci, bebek doğduğu andan itibaren değil, anne karnına düştüğü andan itibaren başlar. Bu bağ, birincil bakımveren ile bebek ortasında bilhassa hayatın 6-12 aylarında gelişen ve bebekte itimat duygusu oluşturan güçlü bir bağdır. Psikologlara nazaran, bir çocuğun erken yaşta annesi, babası, bakıcısı ile kurduğu bağ, ömrü boyunca sürecek geniş kapsamlı sonuçlara sahiptir. Bu nedenle bebeklerin bağlanma özellikleri ve bu özellikleri etkileyen faktörler birçok araştırmacının ilgisini çekmiştir.

  • Ainsworth’un Bağlanma Sınıflandırması

İnançlı Bağlanma : Bebek annesinin yanında rahattır ve oyun odasında rahatça oynar.

İnançsız – Dirençli Bağlanma : Anne oyun odasını terk ettiğinde, bebek çok derecede rahatsız olur ve gözlemci bebeği yatıştıramaz.

İnançsız – Kaçınmacı Bağlanma : Anne oyun odasını terk ettiğinde, bebek pek etkilenmemiş görünür.

Dağınık Bağlanma : Bebek annesinin yanındayken endişelidir, şaşkındır ve çatışma içindedir. Bu durum annesi ile bebeğin sıkıntılı bir münasebetleri olduğunun göstergesidir.

  • Psikologlara nazaran, dönemsel olarak ele alındığında;

0-2 ay: Bebeğin göğüs arama, baş döndürme, emme, yutma üzere davranışları ‘’bağlanma öncülleri’’dir.

2-6 ay: Bebek bakım veren şahsa gülümsemeye ve onunla uzun vadeli göz teması kurmaya başlar. Bu periyot “bağlanmanın oluşma aşaması”dır. Bebek şimdi bağlanma figürünü seçmemiştir lakin ebeveynlerini tanır ve onlara reaksiyon verir.

7.ay: Bebekler bağlanacakları kişiyi seçer ve çok geniş olan toplumsal etrafını sonlandırmaya başlar. Bu devir yabancı telaşının başladığı periyottur. 7-24.aylarda bağlanma netleşir. Artık bebek ilgisini, tüm gereksinimlerini karşılayan şahsa yöneltir. Bu şahsa “birincil bakımveren” denir. Birincil bakımvereni ile bebek ortasındaki bağlantı herkesten farklıdır.

Sağlıklı gelişim için bebeklerin fizikî ve duygusal gereksinimlerinin karşılanması gerekir. Temel gereksinimlerin karşılanması, sağlıklı fizikî gelişimin yanı sıra bebek ile birincil bakıcı ortasında sağlıklı ve inançlı bir bağlanmaya katkıda bulunur. Birincil bakımveren, bebeğin isteklerine ne kadar hassassa, onu ne kadar dinliyor ve ne kadar anlamaya çalışıyorsa bebek ve bakımveren ortasında o kadar sağlıklı bir bağlanma gelişir. Sağlıklı bağlanma geliştirebilen bebeklerde temel itimat duygusu oluşur.

Bakımverenleri ile ortasında inançlı bir bağlanma olan çocuklar, bakımverenin her vakit yanında olduğunu ve gereksinimlerine yanıt vereceğini, ulaşılabilir olduğunu bilir. bakımverenin yanındayken rahattır. İnançlı bir bağlanma olan çocuklar, annenin-babanın yokluğunda reaksiyon gösterir lakin geri döndüğünde sakinleşirler. Anlaşıldığını, kıymetli olduğunu, kabul edildiğini hisseden ve inançlı bağlanan çocuğun hem kendine ve hem de etrafına inancı olumlu istikamette desteklenecektir.

  • Çocuğum neden benimle inançlı bağlanamadı?

İnançsız bağlanan bebeklerin annelerinde düşük benlik hürmeti, ebeveynlik vazifelerinde ve başa çıkma stratejilerinde yetersizlik göze çarpar. Kimi annelerde doğum sonrası depresyon görülebilir ya da önemli bir psikotik bozukluk kelam konusu olabilir. Bebeğin, bağ kurmasını engelleyebilecek, gelişim geriliği ya da tıbbi problemler olabilir. Bağlanma sorunu yaşayan bebeklerin birçoklarının sıkıntı mizacı olduğu, beslenme ve uyku alışkanlıklarının sistemsiz olduğu, sonlu oldukları ve yatıştırılması sıkıntı oldukları bilinmektedir. Anneler bazen, acıktıkları için ağlayan bebeklerini kucaklarına alıp teselli etmek yerine, onları emzirmeye çalışırlar. Bazense anne ihmalkar davranabilir ya da bebeğe karşı çok müdaheleci bir tavır sergileyebilir. Tüm bu davranışlar bağlanma sürecini engelleyen davranışlardır.

  • Pekala bu sorunu çözmenin bir yolu yok mu?

Oyun Terapisi, 0-12 yaşlar ortasında bağlanma alakalarının yine kurulması ve çocuğun travmatik süreçle baş ederek süreci yine anlamlandırmasına yardımcı olan, çocuklarda var olan travmaları, depresyonu, dert ve takıntıları, şayet yaşadıysa cinsel istismarı, tuvaletini kaçırma sorununu, uyku ve beslenme sorunlarını, duygusal olarak bozuklukları ve niyet meşakkatlerini ortaya çıkartabilen en başarılı psikoterapik yoldur. Bu sayede çocukların iç dünyasıyla bir terapi süreci geçirilir ve yaşadıkları kahırların atlatabilmeleri için profesyonel dayanak süreci başlar.

Şayet siz de çocuğunuzla inançlı bağlanamadığınızı düşünüyor, üstte saydığımız özellikleri çocuğunuzda ve çocuğunuzla olan bağınızda gözlemliyorsanız bu süreci çocuğunuz için en uygun formda sonuçlandırabilirsiniz. PsikoTerap-İST olarak, Çocuk ve Ergen psikoterapisi alanında uzman takımımız ile her vakit yanınızdayız.

Uzman Klinik Psikolog Damla KANKAYA

Psikoloji Öğrencisi Yaren GÖNÜLCAN

Kaynak

How Attachment Theory Works. (2022, 2 mei). Verywell Mind. Geraadpleegd op 4 mei 2022, van https://www.verywellmind.com/what-is-attachment-theory-2795337

What You Should Know About Attachment Styles. (2020, 4 juni). Verywell Mind. Geraadpleegd op 4 mei 2022, van https://www.verywellmind.com/attachment-styles-2795344