Türkiye’nin Sputnik V’yi üretmesi, dışa bağımlılığın azalması açısından önem taşıyor

Sputnik V’nin Türkiye’de üretilmesi, dışa bağımlılığın azalması açısından kıymet taşıyor.

Sıhhat Bakanı Fahrettin Koca’nın Türkiye’nin Rusya’dan 6 ay içinde 50 milyon doz Sputnik V aşısı almak için muahede imzaladığını, üretimin Türkiye’de yapılacağını ve bu aşının Türkiye’de kullanımı için acil onay verildiğini duyurması, gözleri Sputnik V aşısına çevirdi.

Gamaleya Epidemiyoloji ve Mikrobiyoloji Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen ve “Rusya Direkt Yatırım Fonu (RDIF)” tarafından fonlanan bir aşı olan Sputnik V, ismini 1957 yılında uzaya fırlatılan birinci Sovyet uzay aracından aldı.

Türkiye, Sputnik V aşısına kullanım onayı veren 63. ülke oldu. Başka ülkeler ortasında, Hindistan, Meksika, İran, Gana, Sri Lanka, Sırbistan ve Filistin yer alıyor.

“Vatandaşlarımız bir tereddüt yaşamasın”

Ankara Üniversitesi (AÜ) Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Kısmı Lideri Prof. Dr. İsmail Balık, AA muhabirine, Sputnik V aşısının aktifliği, mümkün yan tesirleri ve avantajları hakkında açıklamalarda bulundu.

Sputnik V’nin, yeni nesil özelliği taşıyan viral vektör bir aşı olduğunu anlatan Balık, “AstraZeneca ve Johnson & Johnson aşıları üzere bir viral vektör aşı. Koronavirüsün spike proteni, adenovirüslere yükleniyor ve bu protein insan bedenine taşınıyor. Bu biçimde bağışıklık sistemi spike proteine karşı antikor geliştiriyor ve korunma sağlıyor. Yani taşıyıcı olarak bedende tesiri olmayacak öteki bir virüs kullanılıyor. Kovid-19’un bağışıklık oluşturacak spike proteinleri, adenovirüs yoluyla bedene veriliyor. ” dedi.

Aşının Faz 3 çalışma sonuçlarının geçen şubat ayında Tıp Mecmuası Lancet’te makale olarak yayımlandığını lisana getiren Balık, bu çalışmada aktifliğin yüzde 91,6 olarak açıklandığını söyledi.

Aşıyı geliştiren grubun önderi Denis Logunov’un, her iki dozu da alan bireylerde aşının aktiflik oranının yüzde 97,6 olarak tespit edildiğini duyurduğunu aktaran Balık, hem Faz 3 sonuçları hem de saha çalışmalarının aşının aktif olduğunu gösterdiğini tabir etti.

Balık, birinci başlarda Batı ülkelerinin kelam konusu aşıya kuşkuyla yaklaştığını belirterek, kelamlarına şöyle devam etti:

“Rusya’nın kâfi bilgilendirme yapmadığı tabir edildi. Sputnik V, AstraZeneca aşısına benzeri bir aşı, son derece de yeterli bir aşı. Dünyada en yaygın kullanılan 3-4 aşıdan biri. Sputnik V, dünyada 62 ülkede ruhsatlı. Ruhsatlı olduğu ülkelerde çok yaygın kullanıldığı halde bugüne kadar hiçbir ülkeden bu aşıyla ilgili bir sorun açıklanmadı.

Hasebiyle ülkemizde uygulamaya girdiğinde bu aşıyı yaptıracak olan vatandaşlarımız bir tereddüt asla yaşamasın. Şu ana kadar ülkemizde kullanılan ve kullanılacak olan bu aşı son derece inançlı ve tesirli aşılardır. Hangi aşı gelirse gelsin, sırası gelen vatandaşımız geciktirmeden aşısını olsun.”

“Cilt tahrişi, baş ağrısı ve yorgunluk dışında hiçbir yan tesir yok”

Balık, inaktif aşılara misal yan tesir gösteren Sputnik V’nin, BioNTech üzere mRNA aşılarına nazaran biraz daha düşük yan tesirleri bulunduğunu söyledi.

Prof. Dr. Balık, Rusya Federal Sıhhat Denetleme Ajansı Roszdravnadzor tarafından, aşılama sonrasında şimdiye kadar aşı yapılan cilt bölgesinde kızarıklık, şişlik, baş ağrısı ve yorgunluk dışında hiçbir yan tesirin görülmediği istikametinde açıklama yapıldığını lisana getirdi.

“Sputnik V aşısı, 2-8 derecede saklanabiliyor”

Sputnik V aşısının da kullanımda olan öbür aşılar üzere 2 doz olarak yapıldığını aktaran Balık, “Ancak öteki vektör aşılarından farklı olarak daha güçlü bir bağışıklık sağlamak maksadıyla ikinci dozda farklı adenovirüsler kullanılıyor.” bilgisini verdi.

Prof. Dr. Balık, BioNTech aşısının eksi 70 derecede saklanması gerektiği için taşınmasında ve uygulanmasında lojistik sorunlar yaşanabildiğine işaret ederek, Sputnik V ile Sinovac aşılarının 2-8 derecede saklanabildiğini söyledi.

Uygulanan Kovid-19 aşıları ortasında aktiflik açısından karşılaştırma yapılamayacağını belirten Balık, aşıların birbirleriyle karşılaştırıldığı aktiflik çalışmalarının şimdi bulunmadığını belirtti.

Balık, “Bu nedenle kesin olarak ‘biri daha iyi’ demek gerçek olmaz fakat kendi deneyimlerimize ve dünyadaki datalara dayanarak, bağışıklığı zayıf olan şahıslarda mRNA aşılarının daha uygun karşılık verdiğini görüyoruz.” dedi.

“Aşının Türkiye’de üretilecek olması çok önemli”

Rusya ve Türkiye ortasında yapılan mutabakat ile aşının Türkiye’de üretilecek olmasının çok büyük değer taşıdığının altını çizen Balık, şunları kaydetti:

“Rusların Sputnik aşısı Brezilya’da, Endonezya’da, Meksika ve Türkiye’de üretilecek. Ekseriyetle firmalar dolum mukavelesi yapıyor. Lakin Türkiye-Rusya ortasında yapılan muahede, aşının dolum halinde, üretilmesi formunda değil. Aşı, Türkiye’de sıfırdan üretilecek. Münasebetiyle bizim hem ilaç endüstrimize hem de bilim insanlarımıza büyük ölçekli milyarlarca doz aşıyı üretebilme yetisini de kazandıracağı için çok pahalı. Zira bu aşıyı üretiyor olmak öbür aşılar için de elimizi güçlendirecek bir bilgi kazandıracak.

Kovid-19 salgını, aşı üretiminin ne kadar stratejik olduğunu bir sefer daha gösterdi. Bir ülke aşı üretemiyorsa, aşı tedarikinde düşünceler yaşayabilir demektir.”

Balık, Sıhhat Bakanlığından yapılan açıklamaya nazaran, bu ay içinde Rusya’dan bir ölçü hazır aşı alınacağı, üretimin ise sonbahara yanlışsız başlayacağını tabir ederek, “Yerli aşımızın yanı sıra Sputnik aşısını da üretmeye başlamamız dışa bağımlılığımızın azalması açısından kıymetli.” sözünü kullandı.

Sputnik V aşısının, yeni nesil aşılardan olduğu için her yerde üretilebilecek aşı tiplerinden olmadığının, en ileri teknoloji gerektirdiğinin altını çizen Balık, Türkiye’deki fabrikalardan birinin altyapısının buna uygun olduğunu ve bu nedenle aşının inançlı biçimde üretilebileceğini bildirdi.

Kaynak: Anadolu Ajansı / Yeşim Sert Karaaslan